اهمیت مصرف ید:
ید یک عنصر طبیعی مورد نیاز بدن است که به مدت طولانی در بدن ذخیره نمی شود. در نتیجه لازم است مقدار کمی از آن به طور روزانه مصرف شود. ید برای عملکرد غده تیروئید مهم است و در اثر کمبود ان بیماری گواتر ایجاد می شود. کمبود دریافت ید باعث مشکلاتی مثل عقب ماندگی مغزی، کاهش بهره هوشی، ناباروری، کرولالی، کاهش یادگیری و افت تحصیلی در افراد می شود.
ید بخصوص در اوایل دوران کودکی، بلوغ، بارداری و شیردهی بیشتر مورد نیاز است و دریافت مقدار کافی آن برای انسان اهمیت حیاتی دارد.
منبع تامین ید مورد نیاز بدن خاک است. بنابراین میزان ید موجود در گیاهان، انواع سبزی ها، میوه ها و... و همچنین حیواناتی که از این محصولات تغذیه می کنند رابطه مستقیم به خاک منطقه دارد که در اثر بارش به مرور زمان مقدار آن در خاک کاهش می یابد. بنابراین توصیه می شود غذاهای غنی از ید نظیر غذاهای دریایی و نمک تصفیه شده یددار مصرف شود. و در مصرف غذاهای گواتروژن نظیر کلم ، شلغم و تربچه زیاده روی نشود. یددار کردن نمک های تصفیه شده طی 25 سال تلاش و پیگیری دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت توانسته شیوع گواتر و اختلالات ناشی از کمبود ید را از 68 درصد به کمتر از 7 درصد در سال 86 کاهش دهد.
اگاهی از نحوه نگهداری نمک تضفیه شده یددار:
-
نمک را باید دور از نور خورشید و رطوبت تگهداری کنید.
-
نمک را باید در ظروف شیشه ای یا پلاستیکی تیره نگهداری کنید و در آن باید محکم بسته شود.
-
برای حفظ ید نمک غذا آن را در انتهای پخت غذا اضافه کنید
مضرات نمک دریا :
سنگ نمک و نمک دریا که از معادن، دریاچه ها و آب دریا به دست می آیند ناخالصی های فراوانی مانند: شن، ماسه، سنگ، بعضی از فلزات سنگین از قبیل سرب، جیوه و کادمیم را دارد که این فلزات در کبد رسوب می کنند بدون این که بدن بتواند آنها را دفع کند. نمک دریا دارای ید ناچیز ودر حد صفر می باشد .
در منابع طب سنتی نیز بدترین نوع نمک، نمک دریا معرفی شده است در صفحه 1621 کتاب «مخزن الادویه» حکیم عقیلی خراسانی آمده که بدترین همه ملح مصنوع من ماء بحر ( یعنی نمک استخراج شده از آب دریا بدترین نوع نمک است.)
ناخالصی موجب کاهش شوری نمک شده و منجر به افزایش مصرف نمک و در نتیجه بیماری قلبی و عروقی می شود .بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت حداکثر مقدار مصرف روزانه نمک 5 گرم است. (معادل یک قاشق مرباخوری) در حالی که میزان مصرف نمک در خانوارهای ایرانی 2 تا 3 برابر این مقدار است .سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که 33 درصد بزرگسالان دنیا به فشارخون بالا مبتلا هستند(یک نفر از هر سه بزرگسال (.بنابر توصیه این سازمان، با کاهش مصرف نمک به کمتر از 5 گرم در روز (معادل یک قاشق مرباخوری) می توان مرگ و میرناشی ازبیماری های قلبی - عروقی را به میزان قابل توجهی کاهش داد .
واحد تغذیه مرکز بهداشت شهرستان کرمان